Eten geeft hen een goed gevoel; maar maakt hen, helaas, dik.

Afgezien van het feit dat mensen met een eetstoornis te dik zijn, schijnen zij verder heel normaal. Alles lijkt in orde, alles schijnt ”zoals het hoort”.

Zij eten normaal – vaak heel bescheiden en gezond – , en ook verder gedragen zij zich heel normaal.

Maar er blijft het feit – en dit feit is niet te overzien – dat zij, gemeten aan hetgeen zij schijnbaar eten, te dik zijn.

Daar klopt iets niet.

Dwangmatig eten is vergelijkbaar met een verslaving; vaak ìs het een verslaving, met alle symptomen van een verslaving.

Een alles overheersende geestestoestand, die de mensen volledig in beslag neemt. Je omringt jezelf met potten snoep; je verstopt voedsel, in de auto, de keuken, de kelder; waar dan ook. Je eet stiekem buitenshuis, bijvoorbeeld als je boodschappen doet of auto rijdt.

Het eten beheerst je gedachten op alle mogelijke en onmogelijke momenten.

Soms heb je concentratieproblemen, omdat je vaak aan eten moet denken. Soms raak je midden in een gesprek de draad kwijt, omdat je plotseling aan eten denkt. Je laat je altijd inspireren door reclamefolders en -krantjes, en reclame op tv.

Je bent ook vaak in de keuken, bezig met eten. Je verzorgt graag de hapjes en drankjes voor de mensen in je omgeving, of voor mensen die op visite zijn. Je leest en bekijkt graag reclame over voedsel. Je gaat graag boodschappen doen.

Eten beheerst je, en is ook je grootste vriend. Eten is liefde, warmte. Eten is veiligheid, zekerheid.

Eten schenkt je troost, en helpt vaak tegen stress en frustraties. Iets lekkers in je mond stoppen geeft je een goed gevoel.

Ook hebben deze mensen de neiging alles en iedereen in hun omgeving onder controle te houden; alles te ”regelen”.

Vaak wordt het hier beschreven gedrag geheim gehouden. Soms zijn zelfs de partners of naaste familie hier van niet op de hoogte. Je hebt vaak zelf de illusie dat de mensen er niets van merken dat je heimelijk eet.

Je hebt al talloze keren geprobeerd af te vallen. Periodes van eten kunnen afgewisseld worden met periodes van een streng dieet, vaak gecombineerd met fanatiek sporten.

Ook is het nemen van laxeermiddelen sommigen niet vreemd, tot het weer uitbraken van eten aan toe.

En als het afvallen niet lukt, dan geef je de schuld aan een gebrek aan wilskracht, aan te weinig zelfbeheersing.

Dit is niet het geval! Als je geen honger hebt, en toch eet, dan geef je toe aan je verslaving; dat wil zeggen dat er een diepere behoefte bestaat waaraan je gehoor probeert te geven.

Diep verborgen, onder de vele lagen van het bewustzijn, is er een leemte, een probleem.
Een probleem dat je ongelukkig maakt en een behoefte veroorzaakt.

Het is een misvatting om te denken dat je ongelukkig bent omdat je dik bent.
Het is precies andersom. Je bent dik omdat je ongelukkig bent.

Ergens heb je een probleem. Nu is het zeer belangrijk om in te zien dàt je een probleem hebt; want veel mensen met een eetstoornis proberen het vaak krampachtig voor zichzelf te verbergen dat zij een probleem hebben.

Dit in te kunnen zien is de eerste stap op weg naar een oplossing. Acceptatie is een grote stap voorwaarts.

Mensen met eetbuien zijn zichzelf kwijt. Deze mensen hebben een totaal verkeerd beeld van zichzelf.

Dit zelfbeeld lijkt vaak op een perfecte, in de realiteit niet bestaande persoon. Deze mensen streven dan ook vaak naar perfectie.

Het beeld dat zij naar buiten toe proberen uit te dragen is, tenminste in hun eigen ogen, perfect. Natuurlijk is dit een illusie.

Deze ”perfecte” mensen zouden diep geschokt zijn als zij zich er van bewust waren hoe de buitenwereld over hen denkt. Zij zouden verbijsterd zijn, en gekwetst tot op het bot, als zij wisten hoe andere mensen hen zien.

Door dit streven naar perfectie zetten zij zichzelf onder een grote stress.

Dit monsterlijke streven naar perfectie bestond ooit uit prachtige karaktereigenschappen: nauwkeurigheid, nauwgezetheid, punctualiteit. Het is zaak dat deze mensen de weg naar zichzelf terugvinden…

Het is niet de honger die deze personen ertoe aanzet om zich vol te stoppen. Het gaat om het eten, niet om de honger te stillen. Men eet ook veel meer dan nodig zou zijn om een hongergevoel te stillen. Daarom wordt Boulimia ook wel een eetverslaving genoemd.

Merk op dat de scheidslijn tussen boulimia en andere eetstoornissen zeer dun is. Soms zijn er maar weinig verschillen op te merken met bijvoorbeeld de Binge Eating Disorder (BED) of andere storingen in het eetgedrag. Je kunt er bij mensen met eetstoornissen niet altijd een etiketje op plakken, soms is het een combinatie van symptomen van verschillende storingen.

Meestal gebeurt dit volstoppen (je kunt het geen eten meer noemen) heimelijk. De aan deze storing lijdende mensen schijnen vaak heel normaal. Als er andere mensen aanwezig zijn zullen de patiënten heel normaal eten, vaak erg gezond; alsof zij de andere mensen duidelijk willen maken dat er niets aan de hand is.

Natuurlijk merkt men het altijd dat er iets niet klopt. Soms zijn de patiënten (veel) dikker dan hun schijnbare eetgedrag kan verklaren. Soms ook hebben ze een figuur dat soms dikker en soms dunner is. Dit komt omdat de patiënt perioden van overmatig eten afwisselt met streng vasten. Het jojo-effekt treedt hier dan in werking.

Ook komt het regelmatig voor dat een patiënt na het volstoppen braken veroorzaakt om al het opgenomen voedsel weer kwijt te raken. Soms doen de mensen dit na iedere maaltijd en zijn ze slank, soms zelfs mager. Ook is het, vaak verslavende, gebruik van laxeermiddelen deze mensen niet vreemd. Maar tussendoor moeten ze zich altijd weer volstoppen.

Het stiekeme van het heimelijke eten valt soms wel op. Treffend is het wel dat de patiënten, net als bij Anorexia, net doen alsof er niets aan de hand is en alles zijn normale gangetje gaat. Dit maakt de patiënt er niet sympathieker op voor de buitenwereld. Deze mensen hebben schijnbaar geen enkel probleem en streven vaak naar perfectie. Dit streven oefent weer een grote druk op hen uit dat weer eetbuien tot gevolg heeft.

Zelfhaat is ook aanwezig; zij walgen vaak van zichzelf en streven naar een perfect gewicht. Dit uit zich dan in extreem sporten en vasten, vaak voor korte periodes van vier tot zes weken omdat dit niet vol te houden is.

Dit gedrag heeft alle symptomen van een verslaving; je kunt dit gedrag bij iedere drugs- en andere verslaafden waarnemen. De verslaafde zelf meent dat niemand het merkt en vindt zichzelf vaak heel slim. Ook word aangeboden hulp met een schouderophalen geweigerd, de patiënt weet vaak niet waar men het over heeft; zij hebben helemaal geen probleem…

De eetbuien zijn een uitlaatklep voor alle -meest zelfveroorzaakte- stress en druk.

Boulimia-patiënten zijn bezeten van de gedachte aan voedsel en plannen dit heimelijke eten dan ook. Zij hebben vaak op vele plaatsen eten verstopt, zoals in kastjes waar niemand snel in zal kijken, bijvoorbeeld bij schoonmaakmiddelen of kasten die zelden gebruikt worden. Ook ligt er in de auto vaak eten verstopt. Op weg naar en terugkomend van het boodschappen doen wordt er dan al rijdend gegeten.

Boulimiapatiënten zijn net als de lijders aan anorexia of orthorexia geobsedeerd door voedsel en zijn hier voortdurend -bewust en onbewust- mee bezig. Altijd in de keuken, altijd bereid een snelle maaltijd of hapjes en snacks te verzorgen, altijd bezig met diëten en afslanken, caloriëntabellen, sport en beweging, enzovoorts. Zij denken ALTIJD aan eten.

Zij zijn verslaafd.

Psychische factoren zijn, zoals gezegd, bijna altijd doorslaggevend.

Beoefent de moeder een ongezond lijngedrag dan zal je zien dat het kind dit ook zal gaan doen.

Het onvermogen om zich te uiten -boosheid, frustratie, angst- is er de oorzaak van dat deze gevoelens in verband worden gebracht met eten. Het ondergaan van emoties uit zich dan in een nieuwe aanval van voedselontzegging.

Tevens kunnen emotionele gebeurtenissen een rol spelen. Als er iemand uit de naaste familie- of vriendenkring overlijdt, of een relatie die wordt verbroken, uit het ouderlijk huis vertrekken, examenvrees, enzovoorts.
Zelfs een zwangerschap kan de basis vormen voor dit probleem.

De auteur van dit artikel is niet van plan om op de stoel van de arts te gaan zitten.

Als de patiënt erachter is gekomen dat zij hulp nodig heeft, of, met andere woorden, dat zij herkent èn erkent dat zij een probleempje heeft, moet deze een huisarts bezoeken.

De huisarts kan dan doorverwijzen naar een psycholoog of een psychiater, een RIAGG (Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg), een polikliniek van een ziekenhuis of medisch centrum, een psychiatrisch ziekenhuis of zelfs naar een speciaal behandelcentrum voor eetstoornissen.

Er zijn verschillende soorten van behandelingen mogelijk. Gesprekstherapie, gedragstherapie, groepstherapie en/of gezinstherapie. Combinaties zijn mogelijk; ook speelt de voorkeur van de behandelende psycholoog of arts een rol.

Ook is de opname in een ziekenhuis mogelijk, vooral als de patiënt levensgevaarlijk vermagerd is. Soms krijgen deze patiënten, als zij niet in staat zijn om zelfstandig te eten, sondevoeding.

Het is van belang dat de patiënt eerst lichamelijk in een goede of acceptabele conditie komt voordat er met therapiën begonnen wordt want sterk vermagerde mensen zien de ernst van hun toestand vaak niet in; ook voelen en ondergaan zij lichamelijke klachten niet meer op normale wijze.